خستگی گرمایی و گرمازدگی در کودکان؛ علائم و راهکارهای پیشگیری و درمان

گرما ممکن است اثرات جدی بر بدن و مغز کودکان داشته باشد و در صورت عدم کنترل، منجر به خستگی ناشی از گرما یا گرمازدگی می‌شود. در بدترین حالت، این وضعیت‌ها می‌توانند به از دست دادن هوشیاری، نارسایی اندام‌ها و حتی مرگ منجر شوند.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر، کودکان سریع‌تر و شدیدتر از بزرگسالان در معرض خطر گرمازدگی قرار دارند و هر چه سن کودک کمتر باشد، آسیب‌پذیری او بیشتر است. والدین، پرستاران و معلمان باید علائم و نشانه‌های این وضعیت‌ها را بشناسند و در صورت بروز، اقدامات لازم را انجام دهند. در ادامه، نحوه تشخیص و راهکارهای مقابله با خستگی گرمایی و گرمازدگی در کودکان آورده شده است.

علائم خستگی گرمایی در کودکان

خستگی گرمایی معمولاً قبل از گرمازدگی ظاهر می‌شود، اما حتی آن هم بدن کودک را تحت فشار قرار می‌دهد و ممکن است او را به شدت بیمار کند. اگر کودک ظرف نیم ساعت خنک نشود، ممکن است وارد مرحله گرمازدگی شود. علائم این وضعیت شامل دمای مرکزی بدن بالای ۳۸ درجه سانتیگراد و کمتر از ۴۰ درجه، تحریک‌پذیری، خستگی، سرگیجه، ضعف، پوست سرد و مرطوب، تشنگی شدید، بی‌اشتهایی، حالت تهوع، استفراغ، اسهال، سردرد، عرق‌سوزشدن، غش، نبض و تنفس سریع، تعریق بیش از حد و گرفتگی عضلات است.

در صورت مشاهده این علائم، کمتر از نیم ساعت فرصت دارید تا کودک را خنک کنید و از پیشرفت به گرمازدگی جلوگیری نمایید.

علائم گرمازدگی در کودکان

گرمازدگی وضعیت جدی‌تری است که در صورت عدم درمان سریع، می‌تواند آسیب‌های طولانی‌مدت به مغز، قلب و کلیه‌ها وارد کند و حتی منجر به مرگ شود. علائم آن شامل دمای مرکزی بدن بالای ۴۰.۵ درجه سانتیگراد، پوست برافروخته و خشک، نبض و تنفس سریع، گیجی، هذیان، لکنت زبان، تشنج و از دست دادن هوشیاری است.

نکات مهم در پیشگیری و مراقبت

با توجه به اینکه کودکان و نوزادان سریع‌تر دچار گرمازدگی می‌شوند، رعایت نکات ایمنی ضروری است. نگهداری کودکان در سایه در ساعات گرم روز، نوشیدن مداوم آب، استفاده از شیر مادر یا شیر خشک برای نوزادان زیر ۶ ماه، لباس مناسب و نپوشاندن کالسکه با پارچه‌های محدودکننده جریان هوا، و عدم رها کردن کودک در خودروهای پارک‌شده از جمله این اقدامات است. همچنین، رعایت نکات خواب ایمن و کاهش لباس‌های شبانه در شب‌های گرم، اهمیت دارد.

در صورت بروز علائم گرمازدگی، باید کودک را سریع به مکان خنک و سایه‌دار منتقل کرد، لباس‌های اضافی را درآورد، و در صورت هوشیاری، به او نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت یا آب داد. استفاده از اسپری آب خنک، وان آب سرد، یا کیسه یخ در پارچه مرطوب نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. در هر صورت، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

منبع: یونیسف (UNICEF)

منبع: منبع خبر